Autor: Liliana Michalska „właścicielka sklepu TwojeZdroweNogi, doradca w doborze wyrobów uciskowych".
Stan prawny:
Pończochy uciskowe na NFZ nie są dla każdego, kto ma żylaki lub ciężkie nogi. Refundacja jest przypisana do konkretnej sytuacji zdrowotnej, a całą procedurę zaczyna wizyta u lekarza, który wystawia elektroniczne zlecenie. Poniżej znajdziesz kolejne kroki: od sprawdzenia, czy się kwalifikujesz, po odbiór pończoch.
Krok 1. Sprawdź, czy kwalifikujesz się do refundacji
NFZ dofinansowuje seryjnie produkowane pończochy uciskowe okrągłodziane o ucisku od 20 mmHg (kod N.14.02). Według wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie refundacja przysługuje, gdy:
- masz aktywne owrzodzenie żylne goleni albo przebyłeś owrzodzenie żylne i chodzi o zapobieganie nawrotom,
- lekarz nie stwierdził przeciwwskazań do kompresjoterapii,
- wskaźnik kostka-ramię (WKR) mieści się w przedziale od 0,6 do 1,3.
Same żylaki, obrzęki, długie godziny pracy na nogach czy podróże nie są podstawą do refundacji. Jeśli nie spełniasz kryteriów, pończochy możesz kupić bez dofinansowania, a doboru klasy ucisku warto dokonać razem z lekarzem lub w sklepie medycznym z umową NFZ.
Krok 2. Umów wizytę u lekarza, który może wystawić zlecenie
Zlecenie na pończochy N.14.02 mogą wystawić m.in. lekarz POZ i specjalista medycyny rodzinnej, a także angiolog i chirurg naczyniowy. Nie musisz więc czekać na wizytę u specjalisty, jeśli lekarz rodzinny uzna, że kwalifikujesz się do refundacji. Pełną listę uprawnionych znajdziesz w rozporządzeniu (link w źródłach).
Krok 3. Przygotuj się do wizyty
To, jakie badania są potrzebne, decyduje lekarz. Możesz mu jednak ułatwić ocenę, jeśli zabierzesz ze sobą:
- wcześniejszą dokumentację dotyczącą żył (np. wyniki USG Doppler, jeśli je masz, wypisy ze szpitala),
- listę przyjmowanych leków,
- informację, od kiedy masz zmiany na skórze lub owrzodzenie i jak się goi.
Powiedz lekarzowi wprost, że pytasz o zlecenie na pończochy uciskowe z refundacją. Lekarz sprawdzi, czy nie ma przeciwwskazań (np. niedokrwienia tętniczego kończyn dolnych), i oceni wskaźnik kostka-ramię.
Krok 4. Odbierz informacje o e-zleceniu
Od 1 października 2023 r. zlecenia na wyroby medyczne wystawia się wyłącznie elektronicznie. Po wizycie dostajesz SMS-em lub e-mailem 4-cyfrowy kod. Razem z numerem PESEL pozwala on zrealizować zlecenie. Zlecenie możesz też sprawdzić w Internetowym Koncie Pacjenta. Zapytaj lekarza lub placówkę, do kiedy zlecenie jest ważne.
Krok 5. Wybierz klasę ucisku i rozmiar
Limity finansowania zależą od klasy ucisku i obowiązują za jedną parę:
- ucisk do 22 mmHg: 75 zł,
- ucisk do 32 mmHg: 95 zł,
- ucisk od 34 mmHg: 180 zł.
Udział własny pacjenta wynosi 10% limitu, a przysługują do 2 par raz na 6 miesięcy. Refundowany wyrób musi mieć ucisk od 20 mmHg i co najmniej 6-miesięczną gwarancję producenta na niezmienność ucisku. Pończoch N.14.02 nie otrzymasz razem z podkolanówkami (N.14.01) ani rajstopami (N.14.03).
Przykład: wybierasz pończochy o ucisku do 32 mmHg, które kosztują 120 zł za parę. Limit wynosi 95 zł, udział własny to 10% limitu, czyli 9,50 zł, a różnicę ponad limit, 25 zł, dopłacasz sam. Za parę zapłacisz łącznie 34,50 zł.
Dokładny pomiar nogi i dobór klasy ucisku pomagają uniknąć pończoch, które uciskają zbyt mocno albo zsuwają się. W TwojeZdroweNogi możesz skorzystać z bezpłatnej pomocy w doborze rozmiaru.
Krok 6. Zrealizuj zlecenie w placówce z umową NFZ
Refundowany wyrób wydaje sklep medyczny lub apteka, która ma umowę z NFZ. Nasz sklep internetowy TwojeZdroweNogi.com nie ma takiej umowy i nie realizuje zleceń refundowanych w koszyku online. We Wrocławiu możemy Ci jednak pomóc na miejscu. W naszej placówce dobierzemy rozmiar i klasę ucisku, a samo e-zlecenie zrealizujesz w sąsiednim sklepie medycznym AGAMEDIC ul. Chrobrego 21, z którym współpracujemy i który ma umowę z NFZ. Weź ze sobą numer PESEL i 4-cyfrowy kod z e-zlecenia.. Przed wizytą w placówce zapytaj, czy mają w ofercie wyrób w wybranej klasie ucisku i rozmiarze.
Kiedy nie czekać na procedurę i iść do lekarza
Pończochy uciskowe nie zastępują badania ani leczenia. Pilnej konsultacji wymaga nagły obrzęk, ból lub zaczerwienienie jednej nogi, rana lub owrzodzenie, które się nie goi, albo duszność. Nie czekaj wtedy na zlecenie ani nie dobieraj ucisku samodzielnie.
Najczęstsze pytania
Czy lekarz rodzinny może wystawić zlecenie na pończochy uciskowe?
Tak. Wśród uprawnionych do zlecenia N.14.02 są lekarz POZ i specjalista medycyny rodzinnej. Warunkiem jest spełnienie kryteriów medycznych opisanych w kroku 1.
Czy mogę dostać refundację na pończochy z powodu żylaków lub pracy na stojąco?
Według kryteriów z rozporządzenia refundacja dotyczy aktywnego lub przebytego owrzodzenia żylnego goleni. Samo rozpoznanie żylaków nie wystarcza.
Jak często mogę dostać pończochy na NFZ?
Do 2 par raz na 6 miesięcy.
Czy to samo dotyczy podkolanówek?
Podkolanówki uciskowe (kod N.14.01) mają te same kryteria, ale niższe limity: 45 zł, 70 zł i 120 zł za parę. Nie można mieć jednocześnie podkolanówek i pończoch w ramach refundacji.
Źródła
- Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 16 czerwca 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (Dz.U. 2025 poz. 1038)
- Portal Pacjenta: Zlecenia na wyroby medyczne
- NFZ: Od 1 października zlecenia na wyroby medyczne tylko w formie elektronicznej
- Ministerstwo Zdrowia: Wyroby medyczne wydawane na zlecenie
Więcej o limitach i zasadach znajdziesz na stronie Refundacja NFZ pończoch uciskowych. Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarza.